Sanayide otomasyonun, dijitalleşmenin ve yapay zekanın hızla yaygınlaştığı bir dönemde, bu dönüşümün tam merkezinde yer alan mekatronik mesleği için yeni bir konu gündemde: Mekatronik Meslek Odası.
Yeditepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Düzgün Arslan, mekatronik mühendisleri ve teknikerlerinin neden ayrı ve kurumsal bir meslek odasına ihtiyaç duyduğunu anlattı.
“Mekatronik her yerde ama adı bilinmiyor”
Mekatroniğin çoğu zaman fark edilmediğini söyleyen Öğr. Gör. Düzgün Arslan, mesleğin kapsamını şöyle özetliyor:
“Mekatronik; elektrik, makine ve bilişim teknolojilerinin kesiştiği noktada duran bir alan. Bugün otomasyonla çalışan her üretim hattında, her akıllı sistemde, her dijital fabrikada mekatronik var. Ama bu çok disiplinli yapı, mesleğin kurumsal olarak temsil edilmesini zorlaştırıyor.”
Arslan’a göre dijitalleşme arttıkça mekatroniğin önemi de katlanarak artıyor. Karmaşık, birbirine bağlı ve sürekli değişen üretim süreçleri, bu disiplinler arası bilgiye her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyuyor.
“Tek çatı şart”
Yeditepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdür Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Hamdullah Merdane, mekatronik mühendisleri ve teknikerlerinin bugün farklı meslek odaları ve yapılar arasında dağınık biçimde yeterince temsil edilmediğine dikkat çekiyor:
“Bu durum hem mesleki hakların korunmasını zorlaştırıyor hem de standartların oluşmasını engelliyor. Mekatronik Meslek Odası, bu meslek grubunun tek çatı altında örgütlenmesi için gerekli.”
Kurulması önerilen oda, yalnızca bir meslek örgütü değil; aynı zamanda kaliteyi, mesleki itibarı ve kamu yararını gözeten bir yapı olarak tarif ediliyor.
Meslek odası ne yapacak?
Dr. Öğr. Üyesi Hamdullah Merdane’ye göre Mekatronik Meslek Odasının temel görevleri arasında şunlar yer almalı:
- Toplum ve çevre yararını gözeten mekatronik faaliyetlerini desteklemek
- Meslek mensuplarının haklarını ve mesleki itibarını korumak
- Bilirkişilik ve denetim süreçlerine katkı sunmak
- Yasa ve yönetmelik çalışmalarında idareye ve yargıya görüş vermek
- Mekatronik hizmetlerinin kalitesini denetlemek
- Uluslararası mesleki yeterlilik ve akreditasyon süreçlerini incelemek
“Bu yapı, hem kamunun hem de meslek mensuplarının lehine olur” diyen Yeditepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Düzgün Arslan, özellikle hukuki destek ve standart belirleme işlevine dikkat çekiyor.
Üyelere hukuki destek ve uzlaştırma
Önerilen modelde meslek odası, üyelerine yalnızca teknik değil hukuki destek de sunacak. Ücretsiz hukuki danışmanlık, mevzuat değişiklikleri hakkında bilgilendirme, ücret ve ihale hukuku desteği ile meslek içi uyuşmazlıklar için uzlaştırma mekanizmaları bu çerçevenin parçası.
“Meslek insanı sahada işini yapmalı. Hukuki belirsizliklerle yalnız bırakılmamalı” diyen Yeditepe Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Müdürü Düzgün Arslan, bu desteğin özellikle genç mezunlar için hayati olduğunu vurguluyor.
Sürekli eğitim vurgusu
Mekatronik alanında bilginin hızla eskidiğine işaret eden Arslan, sürekli eğitimin olmazsa olmaz olduğunu söylüyor:
“Bugün öğrendiğiniz bir teknoloji birkaç yıl içinde değişebiliyor. Meslek Odası, seminerlerden kurslara, atölyelerden teknik gezilere kadar sürekli eğitimi planlamalı ve denetlemeli.”
İş sağlığı ve güvenliği, sürdürülebilirlik, yazılım, dijital teknolojiler ve yapay zeka bu eğitimlerin öncelikli başlıkları arasında yer alıyor.
Stajda Almanya modeli önerisi
Meslek Odasının bir diğer önemli rolü ise eğitimle sanayi arasındaki köprü olmak. Arslan, özellikle zorunlu staj ve işyeri eğitimi konusunda Almanya örneğini hatırlatıyor:
“Almanya’da mesleki yeterlilik ve staj standartlarını meslek odaları belirler. Bizde de staj verecek işletmelerin belli kriterleri karşılaması ve bunun denetlenmesi gerekir.”
Bu kapsamda staj verecek işletmelerde yetkin eğitici bulunması, uygun ekipman olması ve eğitim sonunda raporlama yapılması öneriliyor.
“Geleceğin mesleği kurumsal zemine kavuşmalı”
Düzgün Arslan’a göre mekatronik, geleceğin değil bugünün mesleği. Ancak bu gücün sürdürülebilir olması için kurumsal bir yapıya ihtiyaç var.
“Mekatronik Meslek Odası, yalnızca bir talep değil, sanayinin ve eğitimin ortak ihtiyacıdır. Bu meslek sahipsiz kalmamalı.”
