Teknoloji Çalışanlarda Tekno-strese Neden Oluyor

Kurumsal esenlik çözümü Wellbees, yapay zeka araçlarından yeni yazılımlara kadar iş hayatında hızla değişen teknolojinin çalışanlardaki etkisini araştırdı. ‘Teknolojik Adaptasyon’ konulu araştırmaya göre çalışanların yüzde 50,7’si yeni araçları takip etmeye çalıştığını, yüzde 23,1’i de teknolojilerdeki gelişme hızı nedeniyle sürekli kendini geliştirme ihtiyacı hissettiğini söyledi.

Değişimin hızını yorucu bulanların oranı yüzde 9, öğrenmek için daha fazla zamana ihtiyaç duyanların oranı ise yüzde 6,8. Sürekli güncel kalma ve teknolojiye yetişme baskısının tekno-stresin bir boyutu olduğunu söyleyen Wellbees CEO’su Melis Abacıoğlu, “Tekno-stres yalnızca ‘yapay zeka işimi elimden alır mı’ kaygısıyla sınırlı değil. Teknolojinin hızına sürekli yetişmeye çalışmak da çalışanlar üzerinde baskı ve stres yaratabiliyor” dedi.

Yapay zeka araçlarından yeni yazılımlara kadar iş hayatında kullanılan teknolojiler hızla değişiyor. Çalışanlar bir yandan bu araçları iş süreçlerine dahil ederken diğer yandan bilgi ve becerilerini güncel tutmaya çalışıyor. Kurumsal esenlik çözümü Wellbees, teknolojik değişimin çalışanlar üzerindeki etkisini ortaya koymak üzere ‘Teknolojik Adaptasyon’ araştırmasını gerçekleştirdi. 268 katılımcıyla yapılan araştırmada çalışanların güncel kalma yaklaşımı, teknolojik yeterlilik algısı ve öğrenme deneyimi incelendi.

Her 10 katılımcıdan 6’sını öğrenmek motive ediyor

Araştırmanın ilk bölümünde katılımcılara teknolojideki hızlı değişim karşısındaki yaklaşımları soruldu. Buna göre yüzde 50,7 yeni araçları takip etmeye çalıştığını, yüzde 23,1 kendini geliştirme ihtiyacı hissettiğini söyledi. Belirgin bir zorluk yaşamadığını belirtenlerin oranı yüzde 18,3 olurken becerilerinin güncelliğini kaybetmesinden endişe duyanların oranı yüzde 7,9 olarak ölçüldü.

Teknolojik yeterlilik algısına ilişkin soruda ise katılımcıların yüzde 50’si yeni araçların öğrenme isteğini artırdığını belirtti. Yüzde 23,7 kendisini yeterli hissettiğini söylerken yüzde 20,3 daha güncel olması gerektiğini, yüzde 6 ise geride kaldığını ifade etti.

Teknolojiyi öğrenme deneyiminde en yüksek oran motivasyonda görüldü. Katılımcıların yüzde 60,8’i öğrenmenin kendisini motive ettiğini, yüzde 23,4’ü uyum sağlamanın genellikle kolay olduğunu söyledi. Değişimin hızını yorucu bulanların oranı yüzde 9, daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu belirtenlerin oranı ise yüzde 6,8 oldu.

X kuşağı öğrenmede, Y kuşağı güncel kalmada öne çıktı

Araştırmanın kuşaklara göre sonuçları farklı eğilimlere işaret etti. X kuşağında yeni teknolojileri öğrenmenin kendisini motive ettiğini söyleyenlerin oranı yüzde 75 ile en yüksek seviyeye ulaştı. Y kuşağında ise daha güncel olması gerektiğini hissedenlerin oranı yüzde 26,4 ile diğer kuşakların üzerine çıktı. Z kuşağı da yüzde 32,8 ile kendisini teknolojik açıdan yeterli hissedenlerin en yüksek olduğu grup oldu.

Melis Abacıoğlu: “Sürekli güncel kalmak da tekno-stres yaratabiliyor”

Araştırma sonuçlarını değerlendiren Wellbees CEO’su Melis Abacıoğlu, “Tekno-stres denildiğinde çoğunlukla yapay zekanın işleri nasıl değiştireceği ve iş güvencesine etkisi konuşuluyor. Oysa teknolojinin çalışanlar üzerinde yarattığı baskı bununla sınırlı değil. Sürekli güncel kalma ihtiyacı, yeni araçlara yetişme çabası ve bugün sahip olduğunuz bir becerinin ne kadar süre geçerli kalacağını öngörememek de stres yaratabiliyor. Araştırmamızda öğrenme motivasyonunun yüksek çıkması çok olumlu. Bununla birlikte her beş katılımcıdan birinin daha güncel olması gerektiğini hissetmesi, teknolojik dönüşümün yeterlilik algısını da etkileyebildiğini gösteriyor. Çalışanın teknolojiye uyumunu yalnızca bireysel bir sorumluluk olarak göremeyiz. Şirketlerin de öğrenme için zaman ve gelişim olanakları sunması, çalışanların yeni araçları güvenle deneyebilecekleri ortamlar oluşturması gerekiyor” dedi.

Tekno-stresi yönetmek için üç adım

Teknolojideki hızlı değişimin çalışanların öğrenme ihtiyacını sürekli hale getirdiğini belirten Melis Abacıoğlu, şirketlerin bu süreci yönetirken üç noktaya odaklanmasını önerdi:
Öğrenmeye, çalışma süresi içinde alan açın: Yeni araçları takip etmeyi çalışanın kişisel zamanına bırakmak yerine buna iş planı içinde zaman ayırın.
Farklı öğrenme hızlarını dikkate alın: Çalışanların teknoloji deneyimleri ve öğrenme ihtiyaçları farklılaşabilir. Eğitim ve gelişim programlarını buna göre kurgulayın.
Deneme alanları oluşturun: Çalışanların performans kaygısı yaşamadan yeni teknolojileri deneyebileceği ve soru sorabileceği ortamlar yaratın.

Tekno-stres nedir?

Teknolojinin kullanımı ve hızlı teknolojik değişime uyum sürecinin kişiler üzerinde oluşturduğu psikolojik baskıyı tanımlayan tekno-stres, yapay zekanın iş hayatındaki ağırlığının artmasıyla daha fazla gündeme gelse de yeni bir kavram değil. Amerikalı klinik psikolog Craig Brod, kavramı 1984’te yayımladığı Technostress: The Human Cost of the Computer Revolution (Teknostres: Bilgisayar Devriminin İnsani Maliyeti) kitabıyla geniş kitlelere taşıdı. İlk yıllarda bilgisayar teknolojilerine uyum üzerinden ele alınan tekno-stres, zaman içinde teknolojik aşırı yük, sürekli erişilebilirlik, hızlı değişim ve yeni becerilere uyum gibi daha geniş bir çerçevede incelenmeye başladı.

Sizin de bu konuda söyleyecekleriniz mi var?