Yeni eğitim-öğretim yılı yaklaşırken okula dönüş alışverişi e-ticarette Ağustos ayında hız kazanıyor. Ortalama bir okul alışveriş sepetinin 2.500 TL seviyelerine yaklaşabildiği dönemde, resmî verilere göre temel okul ihtiyaçlarında fiyat artışları yüzde 25-45 bandında seyrediyor. Artan maliyetler, tüketicileri alışverişlerini daha erken planlamaya, ihtiyaçlarını önceliklendirmeye ve fiyat-performans dengesine daha fazla dikkat etmeye yöneltiyor.
Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde e-ticarette okula dönüş hareketliliği belirginleşmeye başladı. ikas’ın verilerine göre bu yıl alışveriş takvimi önceki yıllara kıyasla öne kayarken, Ağustos ayının ilk haftası itibarıyla hareketlilik artıyor. Sektör değerlendirmeleri de okula dönüş alışverişinin bu yıl Eylül’ü beklemeden başladığına işaret ediyor.
Veliler, olası fiyat değişimlerinden etkilenmemek ve ürün çeşitliliğinden yararlanmak amacıyla okul ihtiyaçlarını daha erken karşılamaya yöneliyor. 20 binden fazla işletmeye e-ticaret altyapısı sağlayan ikas’ın verilerine göre, okula dönüş döneminde ortalama okul alışveriş sepeti 2.500 TL seviyelerine yaklaşabiliyor. Kırtasiye ürünleri, okul çantası ve diğer temel ihtiyaçların bir arada değerlendirildiği bu sepet, okul alışverişinin aile bütçesindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
ikas Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Çağrı Menteş, alışveriş takviminin öne çekildiğini belirterek şöyle konuştu:
“Bu yıl okula dönüş alışverişinin daha erken başladığını görüyoruz. Veliler Eylül ayını beklemek yerine ihtiyaçlarını daha erken dönemde karşılamaya başladı. Fiyat, ürün çeşitliliği ve stok gibi unsurlar alışveriş kararlarında etkili olurken, tüketicinin harcamasını daha kontrollü yönetmeye ve ihtiyaçlarını önceliklendirmeye çalıştığını görüyoruz.”
Okul ihtiyaçlarında fiyat artışları yüzde 25-45 bandında
Okula dönüş döneminde kırtasiye ve okul çantası gibi temel ürünlerde yaşanan fiyat değişimleri alışveriş kararlarını da etkiliyor. Resmî verilere göre temel kırtasiye ürünlerinde fiyat artışı yaklaşık yüzde 25 seviyesinde bulunurken, okul çantalarında artış yüzde 45’e yaklaşıyor.
Farklı okul ihtiyaçlarının bir araya gelmesiyle oluşan sepetin 2.500 TL seviyelerine yaklaşması, tüketicilerin ihtiyaçlarını önceliklendirmesini beraberinde getiriyor. Defter, kalem, çanta, ayakkabı ve okul kıyafeti gibi temel ürünler öne çıkarken, diğer ihtiyaçlar fiyat ve kampanya koşullarına göre sonraki alışverişlere bırakılabiliyor.
Okul ve sırt çantasında hareketlilik hızlandı
Kategori bazında okul ve sırt çantaları, okula dönüş döneminde öne çıkan ürün grupları arasında yer alıyor. Ticaret Bakanlığı’nın Türkiye’de E-Ticaretin Görünümü Raporu ve sektör verileri, giyim, ayakkabı ve elektronik gibi kategorilerin e-ticaretteki yüksek hacmini ortaya koyuyor.
Okula dönüş döneminde okul formaları, spor ayakkabılar, kırtasiye ürünleri ve çantalar öne çıkarken, tablet ve bilgisayar gibi eğitim amaçlı kullanılan elektronik ürünler de daha yüksek tutarlı alışverişlere konu olabiliyor.
Fiyat-performans arayışı güçleniyor
Artan okul masrafları, tüketicilerin alışveriş kararlarında fiyat-performans dengesine daha fazla önem vermesine neden oluyor. Sektör değerlendirmelerinde, online kanallarda sunulan toplu okul setleri ve fiyat-performans odaklı seçeneklerin tercih payında yüzde 15’in üzerinde artış görüldüğü belirtiliyor.
Tüketiciler, birden fazla ihtiyacı birlikte karşılayan seçenekleri değerlendirerek toplam harcamalarını kontrol etmeye çalışıyor. Bu eğilim, alışveriş kararlarında fiyat kadar ürünün sunduğu toplam değerin de önem kazandığını gösteriyor.
Menteş, tüketicinin alışveriş kararındaki değişime ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Okula dönüş döneminde tüketicinin yalnızca tek tek ürünlerin fiyatına değil, ihtiyaçlarını tamamlarken ortaya çıkan toplam maliyete de baktığını görüyoruz. Fiyat-performans yaklaşımının güçlenmesiyle birlikte tüketici daha fazla araştırıyor, karşılaştırıyor ve ihtiyacına en uygun seçeneği bulmaya çalışıyor.”
Kampanyalar alışverişi erkene çekiyor
Kampanya ve indirimler de okula dönüş alışverişinin zamanlamasında etkili oluyor. Ticaret Bakanlığı ETBİS verilerinde, kampanya ve indirim dönemlerinin e-ticaret işlem hacminde belirgin hareketlilik yarattığı görülüyor.
Bu yıl tüketiciler yalnızca Eylül ayındaki kampanyaları beklemek yerine Ağustos ayında başlayan erken dönem fırsatlarını da değerlendiriyor. Uygun fiyat yakalayan tüketiciler, ihtiyaç duydukları ürünlerde alışverişi öne çekerek ilerleyen dönemde oluşabilecek fiyat değişimlerinin etkisini azaltmaya çalışıyor.
Alışveriş bütçeye göre zamana yayılıyor
Okula dönüş döneminde dikkat çeken tüketici davranışlarından biri de alışverişin tek seferde tamamlanmak yerine farklı haftalara yayılması. BKM’nin kartlı ödeme verileri ve tüketici araştırmaları, yüksek tutarlı harcamalarda kartlı ödeme ve taksit gibi seçeneklerin bütçe yönetimindeki önemini koruduğuna işaret ediyor.
Veliler zorunlu ihtiyaçlarını önceliklendirirken, diğer ürünleri sonraki alışverişlere bırakabiliyor. Farklı platformlarda fiyat karşılaştırması yapmak ve kampanyaları takip etmek de bu sürecin bir parçası haline geliyor.
Menteş, tüketicinin alışveriş zamanlamasını da planladığını belirterek şöyle konuştu:
“Tüketici artık yalnızca ne alacağını değil, alışverişini ne zaman yapacağını da planlıyor. İhtiyaçları önceliklendirmek, fiyat karşılaştırmak ve alışverişi zamana yaymak, özellikle okula dönüş gibi yüksek harcama dönemlerinde bütçe yönetiminin önemli bir parçası haline geliyor.”
Okula dönüş sezonundaki hareketlilik, tüketicilerin artan maliyetlere rağmen okul ihtiyaçlarından vazgeçmediğini; alışverişi erkene çekme, ihtiyaçları önceliklendirme ve fiyat-performans dengesine odaklanma gibi yöntemlerle harcamalarını daha kontrollü yönetmeye çalıştığını gösteriyor.
