Küresel veri merkezi varlık değerinin 388 milyar dolarlık kısmı, modellenen risk senaryolarına göre iklim risklerine maruz kalıyor. Yapay zekâ çağının altyapısı, mevcut kurulu kapasiteye kıyasla GW başına 2,6 kat daha fazla fiziksel risk taşıyor. Bu durum, erken dönemde yapılacak dayanıklılık yatırımlarının değerini artırıyor. Proaktif uyum yatırımları, riske maruz değerin yüzde 30 ila 39’unu geri kazanabiliyor.
Küresel enerji teknolojisi lideri Schneider Electric, iklim riskinin fiziksel varlık değerlemelerine henüz tam olarak yansımadığını ve planlı dayanıklılık yatırımlarının iklim kaynaklı riskleri üçte bir oranında azaltabileceğini ortaya koyan yeni bulgularını açıkladı.
Schneider Electric Research Institute ve SE Advisory Services tarafından yürütülen araştırma, iklim tehlikelerinin varlık değerini ne ölçüde aşındırabileceğini sayısal olarak ortaya koyuyor. Yapay zekâ çağının en hızlı büyüyen varlık sınıfı olan veri merkezlerine uygulandığında bu göstergeler, küresel veri merkezi varlık değerinin 388 milyar dolarlık kısmının, yani üçte birinden fazlasına denk gelen yüzde 38’inin henüz fiyatlanmamış iklim riski taşıdığını gösteriyor.
Çalışmaya göre, yeni yapay zekâ çağı tesislerinde GW başına fiziksel risk, mevcut kurulu altyapıya kıyasla yaklaşık 2,6 kat daha yüksek. Bu artışta, büyük ölçekli kesintilerin yaratabileceği finansal etkinin daha yüksek olması belirleyici rol oynuyor. Araştırma, yayımlanmış olası yapay zekâ büyüme senaryolarıyla birlikte değerlendirildiğinde, toplam iklim riski maruziyetinin 388 milyar dolardan 1,0 ila 3,7 trilyon dolar aralığına çıkabileceğine işaret ediyor. Bu da planlama ve inşaat aşamasındaki altyapının büyüklüğünü ortaya koyuyor.
Risk düzeyi, yerel tehlikeler, ısı stresi, enerji ve şebeke özellikleri ile kesintilerin tedarik zincirine nasıl yansıdığına bağlı olarak bölgelere göre belirgin şekilde değişiyor. Çin ve Avrupa, sırasıyla yüzde 56 ve yüzde 53 ile değer kaybı riskine en yüksek düzeyde maruz kalan bölgeler olarak öne çıkıyor. ABD ile Asya Pasifik, Orta Doğu ve Afrika bölgesinde (APMEA) ise bu oran yüzde 28 seviyesinde bulunuyor.
Çalışma, soğutma, iş kesintisi, fiziksel hasar, ısı kaynaklı verimlilik kaybı ve karbon maliyetleri dahil olmak üzere beş temel iklim riski alanını tanımlıyor. İklime göre uyarlanmış bir değerleme modeli kullanan çalışma, fiziksel tehlikeleri ve geçiş risklerini indirgenmiş nakit akışı etkilerine dönüştürerek varlık değeri kaybına ilişkin denetlenebilir, tesis bazlı tahminler üretiyor.
Çalışmaya göre, 2025 yılında küresel doğal afet kayıpları, sigorta kapsamını yaklaşık 170 milyar dolar aştı. Bu fark her yıl yüzde 6 ila 10 oranında artıyor ve iklim tehlikeleri yoğunlaştıkça varlık sahiplerinin risk düzeyini yükseltiyor. Veri merkezi işletmecileri ve varlık sahipleri açısından bu durum, iklim riskinin giderek daha fazla sigorta kapsamı dışında kaldığı anlamına geliyor. Bu da iklim dayanıklılığını doğrudan tesis tasarımına ve operasyonlarına entegre etme gerekçesini pekiştiriyor.
Uyum yatırımının getirisi
Araştırma, iklim dayanıklılığı yatırımlarının önemli ölçüde değer koruyabildiğini ortaya koyuyor. Proaktif uyum yatırımları, kurulu kapasite genelinde 150 milyar dolarlık net değer korunmasını sağlıyor ve test edilen tüm senaryolarda riske maruz değerin yüzde 30 ila 39’unu koruma altına alıyor. Enerji satın alma anlaşmaları, sıvı soğutma, mikro şebekeler ve iklim verilerine dayalı yer seçimi gibi önlemleri hâlihazırda uygulayan işletmeciler için çalışma, bu yatırımların koruduğu varlık değerini ölçmeye yönelik finansal bir çerçeve sunuyor.
Schneider Electric Enerji Yönetimi İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Frédéric Godemel, “İklim riski, tesis düzeyinde ölçülmeden fiyatlandırılamaz. Bu model, söz konusu boşluğu ortadan kaldırarak tekil varlıklardan küresel portföylere kadar ölçeklenebilen, ayrıntılı ve denetlenebilir değerlemeler üretiyor ve bunları doğrudan uyum adımlarına dönüştürüyor. En dayanıklı tesisler, iklim riskini öngörmek, buna uyum sağlamak ve gerektiğinde yanıt vermek için enerji teknolojisi ve zekâsıyla donatılmış tesisler olacak” dedi.
